Od 1 do 7 sierpnia trwa w ponad 170 krajach Światowy Tydzień Karmienia Piersią. W tym czasie WHO (Światowa Organizacja Zdrowia) apeluje w instytucjach związanych ze zdrowiem o wprowadzanie 10 kroków, które pomogą karmić piersią.
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) powtarza swój apel do instytucji związanych ze zdrowiem i pracowników ochrony zdrowia o wprowadzenie 10 kroków, które pomogą matkom karmić piersią. Co to takiego te 10 kroków?
„10 Kroków o Udanego Karmienia Piersią” to oficjalna nazwa swoistego kodeksu postępowania, który ma ułatwić, a często nawet umożliwić matkom karmienie dziecka piersią, dzięki czemu zapewniony będzie prawidłowy sposób żywienia dzieci. 10 kroków to działanie podjęte w ramach ogólnoświatowej inicjatywy „Szpital Przyjazny Dziecku” wdrożonej przez WHO oraz UNICEF (Fundusz Narodów Zjednoczonych na Rzecz Dzieci). Akcja ta wymaga często dogłębnych zmian systemowych na oddziałach położniczo-noworodkowych w szpitalach, jednak jej efektem jest poprawa warunków samego porodu, jak i następnie opieki nad noworodkami i ich matkami. W ramach prowadzonej akcji „Szpital Przyjazny Dziecku” najważniejszym ogniwem jest personel szpitala, który bezwzględnie musi zostać przeszkolony zgodnie z nowoczesnymi zasadami opieki położniczo-noworodkowej, które wymagają poszanowania godności i praw kobiet.
A wracając do karmienia piersią i trwającego właśnie tygodnia promującego tą formę żywienia noworodków i niemowląt, jak szacuje WHO 35% dzieci na całym świecie w wieku od 0-6 miesięcy jest karmionych wyłącznie piersią. Mleko matki jest idealnym pożywieniem dla maluszków – jest bezpieczne, zawiera wszystkie niezbędne dla dziecka składniki odżywcze oraz ochronne.
Kolejne statystyki WHO są smutne – niedożywienie spowodowane złymi praktykami żywieniowymi, takimi jak podawanie nieodpowiednio skompletowanego pokarmu, jest winne 2 mln zgonów rocznie dzieci poniżej 5 roku życia. Często zaprzestanie przez matkę karmienia piersią wynika z niewiedzy oraz braku poradnictwa w tym zakresie. Dlatego tak ważne jest upowszechnianie wiedzy zarówno w szpitalach, jak i w całym społeczeństwie. W ramach akcji „Szpital Przyjazny Dziecku” placówka medyczna powinna zapewniać dziecku i matce opiekę usystematyzowaną w „10 Krokach do Udanego Karmienia Piersią”.
Krok 1
Przygotować na piśmie zasady postępowania w zakresie karmienia piersią, z którymi powinien zapoznać się cały personel medyczny szpitala, czy też placówki medycznej. Zasady te powinny być także ogólnodostępne dla przebywających w placówce matek. Co więcej, przebywające w placówce kobiety powinny odczuć w praktyce realizację przyjętych zasad – personel powinien stworzyć komfort psychiczny i fizyczny podczas całego pobytu w szpitalu. A wszystko po to, aby tuż po porodzie móc bezproblemowo od razu rozpocząć karmienie noworodka piersią.
Krok 2
Zapewnić przeszkolenie całego personelu szpitala w umiejętnościach koniecznych do realizacji zasad sprzyjających karmieniu piersią. Personel powinien być przyjaźnie nastawiony do karmienia piersią, powinien udzielić porad i pomocy w przypadku problemów z laktacją.
Krok 3
Kobiety w ciąży należy informować o korzyściach wynikających z karmienia piersią, a także o postępowaniu podczas karmienia. Wiedzę tą można zdobywać w poradniach K, na kursach w szkołach rodzenia, a także podczas pobytu w szpitalu, nawet na oddziałach patologii ciąży. Wiedza ta powinna być ogólnodostępna – w formie ulotek, plakatów, folderów informacyjnych.
Krok 4
Szpitale Przyjazne Dziecku powinny pomagać matkom w rozpoczęciu karmienia piersią w ciągu pierwszych trzydziestu minut po urodzeniu dziecka. Zaraz po urodzeniu maleństwa personel szpitala powinien umożliwić ci przytulenie noworodka oraz zapewnić możliwość ssania piersi. Ma to wpływ na zwiększenie odporności maluszka – w pierwszym mleku tzw. siarze znajduje się zastrzyk wartości odżywczych i uodparniających, natomiast dla matki ssanie piersi przez dziecko wyzwala produkcję oksytocyny ułatwiającej odklejanie się łożyska i obkurczanie macicy po porodzie.
Krok 5
Personel powinien pokazać matce, jak prawidłowo karmić piersią i jak podtrzymać laktację, także w przypadku konieczności oddzielenia od dziecka. Bardzo ważny jest moment pierwszego przystawienia dziecka do piersi, a także informacje dotyczące odciągania pokarmu.
Krok 6
Noworodkom nie powinno się podawać żadnego innego jedzenia czy picia niż mleko z piersi. Dodatkowe dokarmianie dziecka powinno odbywać się na pisemne zlecenie lekarza z podaniem konkretnej przyczyny. Z jednej strony dokarmianie noworodka za pomocą butelki może zaburzyć odruch ssania, z drugiej strony piersi matki muszą być regularnie opróżniane z pokarmu, dzięki czemu utrzymany będzie odpowiedni poziom laktacji.
Krok 7
W Szpitalach Przyjazny Dziecku należy stosować system umożliwiający matce przebywanie w pokoju razem z dzieckiem tzw. system rooming-in. Daje to możliwość karmienia dziecka na żądanie, uczestniczenie we wszystkich czynnościach pielęgnacyjnych malucha, przytulania i przebywania z maluszkiem. Należy przy tym pamiętać, że matka ma cały czas prawo do fachowej porady i pomocy personelu.
Krok 8
Zadaniem personelu jest promocja karmienia piersią – powinien on zachęcać i ułatwiać karmienie piersią na żądanie. Karmienie na żądanie oznacza karmienie dziecka wtedy, kiedy tylko ma na to ochotę. Maluch będzie poszukiwał piersi, będzie kręcił główką, ssał rączki, płakał – to znak, że nadszedł czas karmienia. Matka poczuje ten moment w swoich piersiach – jak będą przepełnione powinna przystawić dziecko do piersi, celem opróżnienia piersi z mleka. W ciągu doby zaleca się przynajmniej 8 karmień.
Krok 9
Noworodkom i niemowlętom karmionym piersią nie należy podawać smoczka (ani do karmienia, ani do uspokajania dziecka). Wynika to z faktu, że dziecko inaczej ssie smoczek, a inaczej mleko z piesi. Jeżeli istnieje potrzeba dokarmiania dziecka, należy używać innych metod, np. pipety.
Krok 10
Angażować się w tworzenie i pracę grup kobiet wspierających się w karmieniu piersią i kierować do nich karmiące matki wypisywane ze szpitala lub będące pod opieką przychodni.
W szpitalu karmienie piersią przebiega dobrze – zawsze jest fachowy personel, który pomoże i poinstruuje. Natomiast problemy mogą pojawić się w domu, gdzie matka zdania jest na siebie. W związku z tym tak ważne jest poinformowanie matek o istnieniu Poradni Laktacyjnych, gdzie porady udzielane są także przez telefon.
W tym tygodniu Karmienia Piersią wszystkim matkom i ich noworodkom życzymy pełnych mleka piersi! Przez najbliższe 6 miesięcy, zgodnie z zaleceniami WHO.
No właśnie, oto jest pytanie, przed którym stoją wszystkie młode mamy. Tym bardziej, że jeszcze będąc w ciąży wszyscy je pytają, poddając presji: kochana, a będziesz karmić piersią? A skąd taka niedoświadczona mama ma to wiedzieć? Tym bardziej, że nie wszystko w tej sytuacji zależy od niej. Często matka bardzo chce karmić naturalnie, jednak albo brak pokarmu, albo maleństwo nie chce ciągnąć, albo trzeba brać lekarstwa i karmienie wykluczone. Wiele się może zdarzyć od ciąży do regularnego karmienia maluszka. A jak wykazują badania, prawie 100% mam deklaruje przed urodzeniem swojego dziecka chęć karmienia go piersią przynajmniej przez kilka pierwszych miesięcy. Raczej do rzadkości należą przypadki, że na przykład ze względów estetycznych przyszła mama nie chce karmić swojego dziecka inaczej, niż z butelki. Te wyżej wspomniane pytanie przyszłych mam o karmienie piersią ma już swoją nazwę – terror laktacyjny. Jest to ogromna społeczna presja mówiąca o tym, że karmienie piersią jest najlepsze dla dziecka. I pewnie tak jest, skoro Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) promuje karmienie dziecka piersią od jego urodzenia przynajmniej do 6tego miesiąca życia. Promocja naturalnego karmienia przejawia się także w zakazach dla producentów mleka modyfikowanego – nie mogą oni reklamować mleka początkowego. Tak więc piersi górą!
Warto pamiętać, że producenci mleka początkowego dokładają wielu starań, aby jego skład był jak najbardziej zbliżony do mleka matki. Do mleka początkowego dodawane są wszelkie niezbędne składniki odżywcze niezbędne do prawidłowego rozwoju maluszka. Co więcej – są różne rodzaje mleka dostosowane dla dzieci z różnymi dolegliwościami, jak na przykład alergia, ulewanie czy kolka. I dzięki karmieniu butelką mama kontroluje ilość podawanego pokarmu, ma spokojną głowę, że dziecko się najadło, że ONA wie, ile maluch zjadł. Mama karmiąca butelką nie musi już przestrzegać diety w obawie o wartościowy posiłek dla dziecka. No i tata może aktywnie uczestniczyć w karmieniu swego potomka – nie tylko może sam przygotować posiłek, ale nawet go podać, co jest niemożliwe podczas karmienia piersią.
Co ciekawe, noworodki oraz niemowlęta karmione piersią już od urodzenia otrzymują prebiotyki z mlekiem matki. Pokarm kobiecy zawiera oligosacharydy, czyli grupę substancji prebiotycznych. Niemowlęta karmione mieszankami mlecznymi nie otrzymują tych składników z pokarmem. Dlatego ważne jest, aby wybierając mleko modyfikowane dla swojego dziecka zwrócić uwagę na skład i na to, czy zawarte są w nim prebiotyki. Najczęściej można znaleźć dodatek prebiotyków takich jak galaktooligosacharydy i fruktooligosacharydy. Oba te składniki wykazują właściwości bifidogenne, czyli korzystnie wpływają na wzrost drobnoustrojów jelitowych – bifidobakterii oraz Lactobacilli. Te dwa drobnoustroje mają kluczowy wpływ na zdrowie i dobre samopoczucie noworodków i niemowlaków. Przede wszystkim zmniejszają narażenie na wystąpienie alergii pokarmowych i wyprysku atopowego, pobudzają układ immunologiczny, zwiększają odporność dziecka, ograniczają rozwój bakterii patogennych, chroniąc dzieci przed infekcjami.
